Rok minie tak samo. Z decyzją i bez niej.
Rok minie tak samo - możesz spędzić go, odkładając decyzję na później, albo wykorzystać etat jako bezpieczny grunt i krok po kroku zbudować obok niego coś własnego.
Nie namawiam nikogo do rzucania etatu. Mówię jedno zdanie: czas i tak upłynie. Za rok będziesz o rok starszy – pytanie brzmi, czy będziesz o krok dalej.
„Jeszcze nie teraz” niczego nie zatrzymuje
Rozmawiam z ludźmi, którzy mają za sobą kilkanaście lat w zawodzie i umieją rzeczy, o które znajomi proszą ich za darmo. Wieczorami siedzą z tym sami i myślą, jak zrobić więcej. A potem pada zdanie: jeszcze nie teraz.
Nie mam czasu, nie mam pomysłu, nie mam odłożonych pieniędzy, poczekam do stycznia. Znam każdy z tych powodów, bo sama przez nie przechodziłam.
Ale wiesz co, „jeszcze nie teraz” niczego nie zatrzymuje. Rok mija dokładnie tak samo szybko, kiedy próbujesz, jak wtedy, kiedy odkładasz. Różnica jest jedna. Po roku prób masz pierwszych rozmówców, pierwszą wersję oferty i wiedzę o tym, co nie działa, a po roku odkładania masz to samo pytanie, które miałeś na początku: a co by było, gdybym spróbował?
I nie jest tak, że tylko ja to widzę. Dwóch badaczy zapytało kilkuset ludzi o największy żal ich życia. Trzy czwarte odpowiedzi dotyczyło nie błędnej decyzji, tylko osoby, którą chcieli być, a którą się nie stali. Jeden z nich podsumował to zdaniem, które chodzi za mną do dziś: niezrealizowanie siebie takiego, jakim chciałeś być, to prawie zawsze zaniechanie. Nie zła decyzja. Żadna decyzja.
Na etacie zawsze istnieje jakiś sufit
Byłam project managerem w branży lokalizacyjnej. Pracowałam czasami po 12 godzin dziennie i byłam wtedy młodą mamą. Rano żłobek, później biuro, wieczorem reszta życia upchnięta w dwie godziny.
Pewnego dnia zostałam wezwana na rozmowę korygującą. Powód? Nie pojawiłam się na szkoleniu z pisania maili do klientów, bo musiałam odwieźć dziecko do żłobka.
I wtedy zaczęłam rozumieć, że nieważne, ile z siebie daję. Mój czas był ograniczony. Moje zarobki były ograniczone. Moja wolność była ograniczona.
Sufit na etacie nie wisi na pasku wynagrodzeń, tylko w kalendarzu, którego nie układasz Ty.
Nie rzucaj etatu. Zbuduj coś obok niego
I teraz najważniejsze, bo w tym miejscu większość poradników mówi coś, z czym się nie zgadzam. „Rzuć wszystko i idź za marzeniem” to rada dla kogoś, kto nie ma kredytu, dzieci i rachunków na koniec miesiąca. Nie chodzi o to, żeby spalić most, tylko o to, żeby zbudować drugi, zanim pierwszy przestanie być potrzebny.
To akurat da się policzyć. Na amerykańskich danych sprawdzono losy ludzi, którzy zakładali firmy. Ci, którzy przez pierwszy okres zostali na etacie, zamykali biznes o jedną trzecią rzadziej niż ci, którzy odeszli z dnia na dzień. Ostrożność nie spowalnia. Ostrożność zwiększa szansę, że w ogóle dotrwasz.
Cztery rzeczy, w tej kolejności:
Zostaw sobie bezpieczeństwo. Etat płaci Ci za czas, więc niech płaci jeszcze przez chwilę. Spokojna głowa jest częścią planu, a nie jego przeciwieństwem.
Zacznij od rozmów, nie od strony internetowej. Logo, wizytówki i nazwa firmy to najprzyjemniejszy sposób na odwlekanie startu. Warto zadzwonić do pięciu osób z Twojej branży i zapytać, co ich dziś najbardziej uwiera.
Sprzedaj, zanim zbudujesz. Nie nagrywaj czterdziestu lekcji po to, żeby sprawdzić, czy ktoś je kupi. Zaproponuj rzecz w pierwszej wersji, weź za nią pieniądze i dopiero potem ją dopracuj.
Daj temu więcej niż trzy tygodnie. Moja firma przez pierwsze pół roku nie miała ani jednego klienta. Gdybym oceniła pomysł po miesiącu, dziś opowiadałabym Ci, dlaczego biznes nie ma sensu.
Kolejność nie jest przypadkowa. Większość odpada na drugim punkcie, bo rozmowa z obcym człowiekiem jest trudniejsza niż wybieranie czcionki do logo.
Henry Ford robił dokładnie to samo, tylko wolniej. Pracował na etacie w elektrowni Edisona w Detroit, awansował tam na głównego inżyniera, a swój pierwszy samochód skręcał wieczorami w szopie za domem, z kolegami z pracy. Skończył go w 1896 roku. Z etatu odszedł dopiero trzy lata później, kiedy miał już gotowy pojazd. Potem dwie jego firmy upadły, jedna po drugiej. Ford Motor Company założył sześć tygodni przed czterdziestymi urodzinami, a Model T wypuścił, mając czterdzieści pięć lat.
Bo jeśli wyjdzie, jesteś o krok dalej. A jeśli nie wyjdzie, to co właściwie tracisz? Nic. Może trochę czasu, ale on i tak by upłynął.
I nie powiem Ci, że to nic nie kosztuje
Kosztuje. Pierwszy miesiąc i zero klientów. Drugi – zero. Trzeci… i nadal nic, a Ty codziennie wysyłasz kolejne wiadomości i codziennie odświeżasz skrzynkę. To była mrówcza, mrówcza, mrówcza praca, o której nikt nie robi rolek.
Kosztuje też wieczory. Zamiast serialu jest godzina przy notatkach, zamiast wolnej soboty jest sobota z laptopem. Ja to znam z dwóch stron, bo jako nastolatka jeździłam z tatą na targ sprzedawać warzywa, a na studiach prowadziłam po 25 godzin zajęć w każdy weekend.
Więc nie sprzedam Ci obrazka z laptopem na plaży. Powiem tylko, że po siedemnastu latach własnych biznesów ani razu nie żałowałam, że tamten pierwszy rok był trudny.
Plan robi większą różnicę niż odwaga
Większość osób marzy o własnej firmie, ale niewielu udaje się zbudować taką, która naprawdę zarabia. I tak naprawdę rzadko chodzi tu o brak talentu. Chodzi o działanie na wyczucie: robisz wszystko naraz, nie masz planu i nie wiesz, kto ma Ci za to zapłacić.
Dlatego zanim cokolwiek uruchomisz, warto odpowiedzieć sobie na trzy pytania. Co dokładnie sprzedajesz i jak to zmieni życie Twojego klienta? Kim jest ten klient i co uwiera go na tyle mocno, że zapłaci za rozwiązanie? Ile to kosztuje i skąd bierze się ta cena?
Jeśli nie masz odpowiedzi, to jeszcze nie jest powód, żeby czekać. To jest po prostu lista rzeczy do zrobienia w najbliższy weekend.
Czas i tak upłynie. Pytanie brzmi, gdzie zastanie Cię za rok.
Co z tego wynika
Rok minie tak samo, kiedy próbujesz, jak wtedy, kiedy odkładasz. Różnica jest w tym, co z niego zostanie.
Największy żal w życiu dotyczy zwykle rzeczy niezrobionych, nie decyzji, które okazały się złe.
Nie musisz rzucać etatu. Ci, którzy zostali na nim przez pierwszy okres, zamykali firmę o jedną trzecią rzadziej.
Doświadczenie jest kapitałem, nie obciążeniem. Średni wiek założyciela najszybciej rosnących firm to czterdzieści pięć lat.
Pierwszy krok nie jest wielki: pięć rozmów z ludźmi z Twojej branży w ten weekend.
Zrób pierwszy krok
Całą tę drogę spisałam w bezpłatnym materiale „8 kroków do opracowania realistycznego biznesplanu”. Przechodzisz przez osiem pytań, po kolei, i wychodzisz z planem zamiast z pomysłem. Pobierz go i wypełnij w ten weekend – link znajdziesz na www.karinawieszczyk.pl.
Najczęściej zadawane pytania
Nie mam czasu na nic obok etatu. Jak to pogodzić?
Nie musisz mieć dwóch godzin dziennie. Na start wystarczy jeden stały blok w tygodniu, wpisany do kalendarza jak spotkanie, którego się nie przekłada. Ja przez lata pracowałam po 12 godzin dziennie i to właśnie wtedy zaczęłam robić coś swojego, kawałek po kawałku, w resztkach dnia.
A jak mi nie wyjdzie?
To sprawdzisz, że akurat ten pomysł nie działa, i będziesz o tę wiedzę mądrzejszy. Etatu nie tracisz, bo z niego nie odchodzisz. Tracisz kilka miesięcy, które i tak by minęły, tylko że wtedy minęłyby po nic.
Nie mam pomysłu na biznes. Od czego zacząć?
Zwykle pomysł już jest, tylko nie wygląda na pomysł, bo dla Ciebie jest oczywisty. Zacznij od pytania, o co ludzie proszą Cię najczęściej za darmo. To, co robisz bez zastanowienia, dla kogoś obok bywa ścianą nie do przejścia.
Czy po czterdziestce albo pięćdziesiątce nie jest za późno?
Doświadczenie jest kapitałem startowym, a nie obciążeniem. Ktoś, kto ma piętnaście lat praktyki, nie zaczyna od zera, tylko od wiedzy, na którą ktoś inny potrzebuje piętnastu lat. Amerykański urząd statystyczny prześwietlił dane założycieli najszybciej rosnących firm i okazało się, że średnio mają czterdzieści pięć lat, a pięćdziesięciolatek ma prawie dwa razy większą szansę zbudować taką firmę niż trzydziestolatek. Najgorzej wypadają dwudziestolatkowie, czyli dokładnie ci, których pokazuje się na okładkach.
Za późno jest wtedy, gdy tę decyzję podejmujesz za dziesięć lat, a nie dziś.
Kiedy w takim razie odejść z etatu?
Wtedy, gdy przychód z tego, co budujesz obok, zaczyna pokrywać Twoje koszty życia i nie jest jednorazowym strzałem. Do tego momentu etat finansuje Twój start i to jest jego najlepsza rola. Odejście ma być konsekwencją liczb, a nie zmęczenia w piątek po południu.
Źródła
Największy żal w życiu dotyczy niezrealizowanego „ja idealnego” (72% do 28%, a przy pytaniu o największy żal w życiu – 76%): S. Davidai, T. Gilovich, The Ideal Road Not Taken, „Emotion” 2018. Omówienie: Cornell Chronicle.
O 33% niższe ryzyko zamknięcia firmy u osób, które startowały równolegle z etatem (dane National Longitudinal Survey of Youth, USA): J. Raffiee, J. Feng, Should I Quit My Day Job? A Hybrid Path to Entrepreneurship, „Academy of Management Journal” 2014, nr 57(4), s. 936–963.
Średni wiek założyciela 1 na 1000 najszybciej rosnących firm w USA to 45 lat; 50-latek ma 1,8 raza większe szanse na taki wynik niż 30-latek (dane US Census Bureau): P. Azoulay, B. Jones, J. D. Kim, J. Miranda, Age and High-Growth Entrepreneurship, „American Economic Review: Insights” 2020.
Henry Ford: praca w Edison Illuminating Company od 1891, główny inżynier od 1893, Quadricycle ukończony w czerwcu 1896, odejście z etatu 19 sierpnia 1899, Ford Motor Company 16 czerwca 1903, Model T w październiku 1908.
Ray Kroc poznał braci McDonald w 1954 roku, w wieku 52 lat, pracując jako sprzedawca mikserów.
Harland Sanders sprzedał pierwszą franczyzę w 1952 roku, mając 62 lata; spółkę Kentucky Fried Chicken zarejestrował w 1955 roku, w wieku 65 lat.
Chcesz zacząć budować własny biznes?
Pobierz bezpłatny biznesplan i zrób pierwszy krok.
Pobierz biznesplan