← Wszystkie artykuły

Rozmowa korygująca, która zbudowała firmę na 70 mln.

Jedna rozmowa korygująca uświadomiła mi, że niezależnie od mojego zaangażowania to ktoś inny ustala zasady i decyduje, ile jestem warta. Wyszłam z niej z decyzją, że chcę zbudować coś własnego - firmę, która przez kolejne lata wygenerowała prawie 70 mln zł obrotu.

Rozmowa korygująca, która zbudowała firmę na 70 mln.

Rozmowa korygująca, która zbudowała firmę na 70 mln.

Siedziałam naprzeciwko przełożonego i słuchałam, że jest problem. Problemem było to, że nie pojawiłam się na szkoleniu z pisania maili do klientów. Nie dlatego, że mi się nie chciało. Rano odwoziłam dziecko do żłobka. Tego samego tygodnia pracowałam po dwanaście godzin dziennie. Naprawdę lubiłam tę pracę. Prowadziłam projekty, zabierałam laptopa do domu, stworzyłam workflow, który usprawnił pracę całemu zespołowi. Byłam przekonana, że zaangażowanie się liczy, bo tak mi się wydawało logiczne. Dajesz więcej, dostajesz więcej zaufania.

I pamiętam, że siedziałam tam, a w głowie miałam tylko jedną myśl: tyle lat pracy, tyle godzin, tyle odpowiedzialności. I nagle okazało się, że wszystko rozbiło się o jeden poranek, kiedy mnie nie było.

Przez lata opowiadałam tę historię źle.

Mówiłam o niej jak o niesprawiedliwości. Bo właśnie tak ją wtedy odbierałam.

Ale wiesz co, po siedemnastu latach prowadzenia własnej firmy widzę w tamtej rozmowie coś innego. To nie była niesprawiedliwość. To była informacja. Informacja o tym, kto ustala zasady, według których jestem oceniana.

Bo zauważ, co się tam wydarzyło. Nikt nie podważył moich wyników. Nikt nie powiedział, że projekty idą źle albo że zespół sobie nie radzi. Zmieniło się kryterium. Przez lata liczyło się to, co dowoziłam, a tamtego dnia zaczęła liczyć się obecność na szkoleniu z pisania maili.

I chodzi o to, żeby zauważyć taką zmianę zasad w dniu, w którym się dzieje, a nie pięć lat później. Nie po to, żeby się obrazić. Po to, żeby wiedzieć, na czym stoisz.

Twoja rozmowa korygująca może wyglądać zupełnie inaczej.

Może to była odmowa urlopu akurat w tym jednym tygodniu, na którym Ci zależało. Może awans, który dostał ktoś mniej skuteczny, ale częściej obecny. Może projekt zabrany bez jednego zdania wyjaśnienia.

Zdarzenia są różne, mechanizm jest ten sam. Ktoś podjął decyzję o Twojej pracy bez Ciebie, a Ty dowiadujesz się o niej po fakcie.

I to akurat da się policzyć. Badacze przez pięć lat obserwowali ponad dziesięć tysięcy brytyjskich urzędników. U osób, które deklarowały niewielki wpływ na swoją pracę, ryzyko chorób serca było później niemal dwukrotnie wyższe niż u tych, które miały dużą kontrolę nad tym, jak pracują. Nie chodzi o to, że praca na etacie szkodzi. Chodzi o brak wpływu, a to dwie różne rzeczy.

Więc kiedy po takiej rozmowie wracasz do domu i nie możesz przestać o niej myśleć, to nie jest przewrażliwienie. To reakcja na coś, co naprawdę odbija się na zdrowiu. Badacze to policzyli.

Sufit bywa ustawiony przez kogoś, na kogo nie masz wpływu.

Krzysztof Olszewski pracował w berlińskiej fabryce autobusów Neoplana od stycznia 1982 roku. W 1985 został jej dyrektorem i wyżej pójść już nie mógł, bo wyższe stanowiska były zarezerwowane dla rodziny właścicieli. Nie dla najlepszych. Dla rodziny.

Zaczął budować swoje obok tamtej posady. W tygodniu kierował fabryką w Berlinie, w weekendy jeździł do Polski sprzedawać autobusy, a własną firmę założył tu w 1994 roku. Po czternastu latach w Neoplanie przeszedł na swoje na dobre. Pierwszy autobus z jego fabryki w Bolechowie zjechał z linii w marcu 1996 roku. Z tego wyrósł Solaris.

Jego sufit nie miał nic wspólnego z tym, jak pracował. Ktoś ustawił go wcześniej, ponad jego głową.

To jest cała nauka z tamtej rozmowy.

Rozmowa korygująca nie mówi Ci, jaka jest Twoja wartość. Mówi Ci, kto ją ustala.

Wyszłam wtedy z gabinetu z jedną decyzją. Nie chcę, żeby ktoś inny miał taką kontrolę nad moim życiem zawodowym. Nie zmieniło się nic poza tym, że przestałam liczyć na to, że ktoś sam zauważy, ile wnoszę.

Zaczęłam budować własną firmę. Dzisiaj wiem, że ta rozmowa, wtedy upokarzająca, była jednym z najważniejszych dni w moim życiu. Bo zmusiła mnie do zrobienia rzeczy, której się bałam.

Nie każda trudna rozmowa w pracy jest sygnałem do odejścia.

Czasem informacja zwrotna jest po prostu trafna. Ktoś mówi Ci, że dowozisz za późno. I ma rację, a Ty masz z tego realną korzyść. To nie jest sufit, tylko normalna praca.

Różnica jest w jednym miejscu. Sprawdź, czy dostajesz kryterium, na które masz wpływ, czy komunikat, że Twój wkład i tak będzie liczony inaczej, niż myślisz. Pierwsze możesz poprawić do jutra. Drugiego nie poprawisz nigdy, bo nie Ty je ustawiasz.

Zadanie na dziś:

Wróć do swojej ostatniej takiej rozmowy i odpowiedz sobie na trzy pytania:

Kto ustalił kryterium. Czy znasz je od dawna, czy dowiadujesz się o nim dokładnie w chwili, kiedy ktoś używa go przeciwko Tobie.

Czy masz na nie wpływ. Da się je spełnić własną pracą, czy zależy od czyjejś decyzji, humoru albo tego, kto akurat jest w pokoju.

Co z tą informacją robisz. Bo sama informacja niczego nie zmienia. Zmienia ją dopiero to, co zaczniesz robić w następnym miesiącu.

Trzy pytania, dziesięć minut, kartka. To po prostu tyle.

Co z tego wynika?

Taka rozmowa boli nie dlatego, że ktoś Cię skrytykował, ale dlatego, że nagle pokazała Ci, kto tak naprawdę ustala zasady.

Brak wpływu na własną pracę to nie tylko kwestia samopoczucia. Ci, którzy przez lata czuli, że mają niewielką kontrolę nad tym, jak pracują, niemal dwa razy częściej chorowali na serce.

Sufit rzadko wynika z Twoich wyników. Częściej z czyjejś decyzji, której nawet nie widzisz.

Nie musisz jutro składać wypowiedzenia. Musisz zacząć budować coś, co należy do Ciebie, choćby przez godzinę tygodniowo.

Najczęstsze pytania:

Czy to nie jest zwykłe przewrażliwienie? Przewrażliwienie dotyczy tonu rozmowy. Tu chodzi o zasady: kto ustala kryterium oceny i czy Ty masz na nie wpływ. To pytanie o zasady, nie o emocje.

Przecież każdy szef czasem zwraca uwagę. To normalne. Normalne jest zwracanie uwagi na to, co realnie należy do Twojej pracy. Nienormalne jest sprowadzanie kilku lat wkładu do jednego zdarzenia, którego nie dało się uniknąć.

Lubię swoją pracę. Czy to znaczy, że mam z niej odejść? Nie. Można kochać swoją pracę i jednocześnie wiedzieć, że nie ma się w niej wpływu na najważniejsze decyzje. Ja też lubiłam swoją. To dwie osobne sprawy.

Od czego zacząć, jeśli nie chcę rzucać etatu? Od jednej rzeczy zbudowanej obok, w rytmie, który wytrzymasz. Godzina tygodniowo przez rok to więcej niż miesiąc zrywu i cisza.

Adam Góral, dziś szef Asseco, w 1988 roku był adiunktem na uczelni w Rzeszowie. Razem z bratem założył wtedy firmę, która produkowała keczup. Nie oprogramowanie. Keczup. Dopiero z działu komputerowego tej firmy wyrósł biznes informatyczny, a z niego największa polska firma z tej branży. Pierwszy krok nie musi wyglądać jak docelowy biznes.

Jeśli chcesz zobaczyć, jak wygląda ten pierwszy krok rozpisany po kolei, pobierz mój bezpłatny przewodnik „8 kroków do realistycznego biznesplanu”, który znajdziesz na www.karinawieszczyk.pl. Bo pytanie nie brzmi, czy ktoś kiedyś podejmie decyzję o Twojej pracy, nie pytając Cię o zdanie. Brzmi: co będzie Twojego w dniu, w którym ją podejmie.

Źródła:

Niski wpływ na własną pracę a ryzyko choroby wieńcowej: osoby, które w dwóch kolejnych pomiarach deklarowały niski wpływ na własną pracę, miały iloraz szans 1,93 (przedział ufności 1,34–2,77) na zdarzenie wieńcowe wobec osób z wysokim wpływem w obu pomiarach. Badanie objęło 10 308 brytyjskich urzędników w wieku 35–55 lat, średni czas obserwacji 5,3 roku. H. Bosma, M. G. Marmot, H. Hemingway i in., *Low job control and risk of coronary heart disease in Whitehall II (prospective cohort) study*, „BMJ” 1997, nr 314(7080), s. 558–565. Pełny tekst (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2126031). Zastrzeżenie: to badanie obserwacyjne, nie eksperyment, więc pokazuje współwystępowanie, a nie przyczynę. Próbę stanowili brytyjscy urzędnicy badani w latach 1985–1988, a wpływ na pracę mierzono ankietą, czyli subiektywnym poczuciem. „Niemal dwukrotnie wyższe ryzyko” w tekście to potoczne oddanie ilorazu szans 1,93.

Krzysztof Olszewski: praca w berlińskiej fabryce Neoplana od stycznia 1982, dyrektor zakładu od 1985, wyższe stanowiska zarezerwowane dla rodziny właścicieli, własna firma w Polsce od 1994 roku budowana najpierw równolegle z pracą w Berlinie (w tygodniu fabryka, w weekendy wyjazdy do Polski), pierwszy autobus z fabryki w Bolechowie w marcu 1996, marka Solaris od 1999. Wikipedia (https://pl.wikipedia.org/wiki/Krzysztof_Olszewski_%28in%C5%BCynier%29) · rp.pl (https://www.rp.pl/transport/art1864111-solaris-zaczynali-od-polowy-warsztatu). Zastrzeżenie: źródła rozjeżdżają się w datach (rp.pl podaje powrót do Polski w 1993 i start produkcji w marcu 1995). To nie jest historia startu od zera – Olszewski wychodził z czternastoletnim doświadczeniem w branży i partnerstwem z niemieckim Neoplanem, którego udziały wykupił dopiero w 2001 roku.

Adam Góral: w latach 1979–1990 pracownik naukowy filii UMCS w Rzeszowie (asystent, potem adiunkt, doktorat z ekonomii w 1984); w 1988 założył z bratem spółkę Jazcoop produkującą keczup; z jej działu informatycznego wyrosło w 1991 biuro komputerowe (oddział COMP), przekształcone w 1995 w COMP Rzeszów S.A., a po debiucie giełdowym w 2004 i przejęciu słowackiego Asset Soft – Asseco Poland (nazwa od 2006). W 2024 grupa miała 17,1 mld zł przychodów i około 21 tys. pracowników. Wikipedia (https://pl.wikipedia.org/wiki/Adam_G%C3%B3ral) · Computerworld (https://www.computerworld.pl/article/2509672/kim-jest-adam-goral.html) · CRN (https://crn.pl/aktualnosci/asseco-najwyzszy-zysk-w-historii/). Zastrzeżenie: „jeszcze jako adiunkt” wynika z zestawienia dat (firma od 1988, uczelnia do 1990), źródła nie mówią wprost, jak długo etat naukowy nakładał się na prowadzenie firmy. To nie jest start od zera w garażu: Góral miał doktorat, wspólnika-brata, a w latach 1991–1993 korzystał z polsko-amerykańskiego programu wsparcia przedsiębiorczości.

Chcesz zacząć budować własny biznes?

Pobierz bezpłatny biznesplan i zrób pierwszy krok.

Pobierz biznesplan